Türklerin Kullandığı Alfabeler - TÜRKÇE EĞİTİM VE EDEBÎ DÜŞÜNCE SİTESİ - Blogcu



TÜRKÇE EĞİTİM VE EDEBÎ DÜŞÜNCE SİTESİ

Türklerin Kullandığı Alfabeler

Kategori: TURKCE_DERSi

 

TÜRKLERİN KULLANDIĞI ALFABELER

 

 

Göktürk

 

Uygur

 

Arap

 

Latin

 

Kiril

 

Kullanıldığı dönem

 

VII-IX. yüzyıllar

 

VIII-XVIII. yüzyılar

XI-XX. yüzyıllar

 

XX. yüzyıl başlarından itibaren

 

XX. yüzyıl başlarından itibaren

Harf sayısı

 

 

38 harf:  4'ü sesli, 26'sı sessiz, 8'i ise bitişken 

18 harf: 4'ü sesli 14'ü sessiz

29 harf: 3'i sesli 27'si sessiz

29 harf: 8'i sesli 21'i sessiz

 

 

40 harf: Her ülkede farklı harfler ve sayıları da değişik 

Yazıldığı yön

 

Sağdan sola veya yukarıdan aşağıya doğru

 

Sağdan sola veya

yukarıdan aşağıya

doğru

 Sağdan sola

Soldan sağa

Soldan sağa

Harflerin özellikleri

Harfler ayrı yazılıyor; kelimeler arasında ":" var

 

 

Harfler başta, ortada ve sonda farklı biçimde yazılıyor; harfler bazen bitişik.

 

 

Harfler başta, ortada ve sonda farklı biçimde yazılıyor; harflerin ayrı ve bitişik yazılmasının kuralları var.

 

Harfler ayrı veya el yazısında bitişik yazılabiliyor. Büyük ve küçük harfler diye farklı şekiller var.

Harfler ayrı, Latin alfabesine benzer yönleri fazla

Örnek metin

 

TÜRK

 TYbPK

 

1- GÖKTÜRK ALFABESİ

Türkçe'nin yazıldığı il alfabe, bugünkü bilgilere göre Batı'da "runik" diye tanınan Göktürk alfabesidir. Bu alfabenin eski Türk damgalarından doğduğu, dolayısıyla Türkler tarafından icat edildiği kabul edilmektedir. Türkler arasında VII-IX. yüzyılla arasında yaygın olarak kullanılmıştır. Bu yazıya Batı'da runik denmesinin sebebi harflerinin eski İskandinav yazıtlarında kullanılmış ve runik alfabe diye adlandırılan yazınız harflerine benzemesidir. Bu alfabe Danimarkalı William Thomsen tarafından çözülmüştür. Göktürk alfabesiyle yazılan 732 yılında yazılan Kültigin abidesi Türk edebiyatının yazılı ilk eseri sayılmaktadır.

38 harften oluşan alfabenin 4'ü sesli, 26'sı sessiz, 8'i ise bitişken harftir. İçinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) bulunan sözleri doğru okuyabilmek için o sözleri önceden bilmek ve kestirmek gerekir. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitişmez; taş ve eşya üzerine kazınmaya elverişlidir.

 

2- UYGUR ALFABESİ

Türkler'in Göktürk alfabesinden sonra ve Arap alfabesinden önce kullanmış oldukları yazı sistemleri içinde en önemli alfabedir. VIII. yüzyıldan XVIII. yüzyıla kadar Doğu Türkistan'dan İstanbul'a kadar geniş bir alanda kullanılmıştır. Bu alfabe Ârâmî kökenli Soğd alfabesinden çıkmıştır. Genellikle Uygur yazısı olarak bilinen bu yazınız diğer Türkler'ce de kullanılmış olması mümkündür. Uygur alfabesi Türkçe^nin yazımı için elverişli olmadığı halde 1000 yıl gibi uzun bir süre kullanılmıştır. Uygur alfabesiyle yazılmış eserlerin çoğunu Budizm, Maniheizm ve Hristiyanlık'a ait metinler meydana getirir. Bu alfabe Türkler İslâmiyet'i kabul ettikten sonra da kullanılmıştır. Kutadgu Bilig denilen eserin üç nüshasından biri Uygur harfleriyle yazılmıştır.

18 harften oluşan alfabenin 4'ü sesli 14'ü sessiz harftir. Arap alfabesinde olduğu gibi harfler başta, ortada ve sonda farklı biçimde yazılmaktadır.

 

3- ARAP ALFABESİ

Tarih boyunca Türk diline uygulanan yazılar arasında en uzun sürelisi, aynı zamanda en yaygın olanı ve muhtemelen Türkler'in İslâm'a girmeye başladıkları IX. yüzyıldan itibaren kullanılmıştır. Hâlâ bu alfabeyi kullanan Türk halkları vardır. Türkçe'yi Arap harfleriyle ilk defa yazanlar Karahanlılar olmuştur. Mevcut bilgilere göre bu alfabeyle  yazılan ilk metin Divanü Lûgati't-Türk adlı eserdeki yazılardır. 

 

4- LATİN ALFABESİ

1928'de Atatürk'ün yaptığı harf inkılâbıyla Türkiye Türkçesi'nin yazımında kullanılan en son alfabe Latin alfabesidir. Bu alfabe bugün Türkiye'den başka Kıbrıs ve Yugoslavya'daki Türkler'ce de kullanılmaktadır. 

29 harften oluşan bu alfabenin 21'i sessiz, 8'i sesli harftir. Soldan sağa doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitiştirilerek de bitiştirilmeyerek de yazılabilir. Bu alfabede yer alan harfler asıl Latin alfabesinden farklıdır. Asıl Latin alfabesindeki "q/Q", "x/X" ve "w/W" harfleri yoktur. Buna karşılık ı, ö, ü, ğ, ç ve ş harfleri vardır.

 

5- KİRİL (SLAV) ALFABESİ

Osmanlıca ve Türkiye dışındaki Türk dil ve lehçelerinin yazımında Arap alfabesinden sonra en geniş ölçüde kullanılan alfabedir. XVIII. yüzyıl başlarında Hristiyanlık'ı yaymak için Çuvaşlar'a giden Ruslar bu dili kendi harfleriyle (Kiril) yazdılar. Eski Sovyetler Birliği idaresindeki Türkler'ce 1937-1940  yılları arasında Stalin rejimi tarafından bu alfabe kabul ettirilmiş ve her Türk boyu için farklı alfabeler yapılmıştır. Bunun sonucunda Türkler arasında 20 ayrı Kiril alfabesi kullanılmıştır. Bugün de bu alfabeyi kullanmaya devam etmektedirler. Ancak Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra alfabe değiştirme eğilimleri kuvvetlenmiştir. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri arasında kültür alışverişini daha sağlıklı yapmak için ortak alfabe çalışmaları devam etmektedir.

21:50 - 11/10/2006 - yorum yaz

teşekkürler

elinize sağlık çok güzel

adı lazım değil baş harfi A - 2009-11-13 13:14:28 - 2009-11-13 13:14:28

ödev

çok çok saolun çok güzel tşk ederım sızlere

şükran demir - 2009-11-12 23:31:53 - 2009-11-12 23:31:53

TEŞEKKKKKKKKKKKÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜRRRRR!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

ÇOK TŞK EDERİM ÇOK GÜZEL OLMUŞ.

X-MEN - 2009-11-07 17:49:14 - 2009-11-07 17:49:14

SÜPPPPPPPPERRRRRRRRRRRRRR!!!!!!

ACAYİP GÜZEL YA NASIL BUNLARI????????????????

X- MEN - 2009-11-07 11:17:54 - 2009-11-07 11:17:54

teşekkürler

arkadaş veya arkadaşlar bize bu konu hakkında yardımcı olduğunuz için çok çok tşkr ederim ayrıca bu bilgilerinizin devamını isterim

YÖNETİM NOTU: Elbette Ahmet Tutar: Tabii Türkler kullandıklarını değiştirip yeni bir alfabe kullanmaya karar verirlerse... :)))


Düzenleyen edebiyatturkce gün: 6/11/2009 saat: 18:58

Ahmet tutar - 2009-11-04 18:43:17 - 2009-11-04 18:43:17

sago_ceza_ahmet@hotmail.com

teşekkürlrrrrrrrrrrrrrrrr

hamoooo - 2009-10-30 10:58:34 - 2009-10-30 10:58:34

diva

teşekkürlrrrrrrrrrrrrrrrr

hamoooo - 2009-10-30 10:57:30 - 2009-10-30 10:57:30

yanlış

Ellerinize sağlık, çok güzel olmuş. Ancak latin alfabesinde harflar sağdan sola doğru yazılmaz.İnşallah bana da yönetim olarak nerde yazıyor diye bozuk atmazsınız.

YÖNETİM NOTU: :) Öncelikle teşekkür ederiz. "Nerede yazıyor?" bir bozuk atma değildi ki... Sadece şaşkınlıkla merak arası bir ünlemdi! :) Böyle bariz bir hataya ihtimal vermemdiğimiz için o an göremedik. Eğer görseydik o anda düzeltirdik. İkinci defa uyarılınca baktık ve şimdi gördük düzelttik, teşekkürler...

not: "Yönetim" ibaresini de adımı kullanmayı kendini övme olarak algıladığım için tercih ediyorum. Daha iyi...

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 24/5/2009 saat: 00:08

isimsiz - 2009-05-23 23:30:32 - 2009-05-23 23:30:32

Süper Ama Keske Öğretmenlerde Pc Cıktısı Kabul Etse

Cok Tesekkürler Elle Tek Tek Yazsamda Cok Güzel Olmus

GeeRRy - 2009-05-13 19:05:52 - 2009-05-13 19:05:52

saol

saol dostum spr olmuş çok işime yaradı:) 8)

fener bahçe 1907 - 2009-05-07 23:06:41 - 2009-05-07 23:06:41

sen ve ben

YÖNETİM NOTU: ???

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 9/5/2009 saat: 19:14

aşık kız - 2009-05-06 21:47:49 - 2009-05-06 21:47:49

tşk

çok tşk ederim çok sagolun beni bu dertten kurtardınız tetrara tşk

prensesden - 2009-05-06 21:18:27 - 2009-05-06 21:18:27

işime yaradı

gerçekten iyi hazırlanmış abi

isimsiz - 2009-05-05 14:05:30 - 2009-05-05 14:05:30

bu bilgi için teşkürler

bu bilgileri verdiğiniz için teşkür ederim

mekansız - 2009-05-04 17:12:34 - 2009-05-04 17:12:34

yanlış

merhaba gerçekten çok güzel olmuş ve çok işime yaradı ama latin alfabesi sağdan sola değil soldan sağa yazılır

YÖNETİM NOTU: Nerede yazıyor "sağdan sola" diye??? :)

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 3/5/2009 saat: 21:42

isimsiz - 2009-05-03 17:58:28 - 2009-05-03 17:58:28

selamın aleykum

sağol abi yaa ödevimi sayende yaptım da sen bunu nerden buldun acaba

isimsiz - 2009-05-02 11:23:25 - 2009-05-02 11:23:25

türk alfabeleri

çokkk güzel olmuş ama çok zor yazdım yazılar çok küçük furkan sayasinde öedevimi yaptım uzun hikaye......

burak - 2009-04-26 13:27:42 - 2009-04-26 13:27:42

türklerin kulandığı alfabeler

çok az sayfa yapmışsınız azıcık çoğaltın 5 sayfa kadar ama yinede teşekkürler

isimsiz - 2009-04-25 13:24:33 - 2009-04-25 13:24:33

tşk

çok tşk ederim ödevimi yapabildim

isimsiz - 2009-04-24 15:55:19 - 2009-04-24 15:55:19

Çok Sağolun

bence çok mükemmel olmuş (sağolun Allah razı olsun)

Bir Türk - 2009-04-21 16:46:08 - 2009-04-21 16:46:08

yok

tşk işimi yaradııı .............

isimsiz - 2009-04-16 18:40:30 - 2009-04-16 18:40:30

türk alfabeleri

ya allah razı olsun ne diyim süper. teşekkürler...:):):)

isimsiz - 2009-04-15 23:37:09 - 2009-04-15 23:37:09

Türklerin kullandığı aldabeler

işe yaradı

nöbetçi - 2009-04-13 16:49:25 - 2009-04-13 16:49:25

tükdilleri

ya walla cok saolun

iso - 2009-04-13 08:42:46 - 2009-04-13 08:42:46

türk alfabesi

abiii son anda burdan çdevii yaptım süpermiş yawwww :)

jakix - 2009-04-12 23:41:38 - 2009-04-12 23:41:38

çook güzel

çok güzel olmuş güzel yapmışsın

isimsiz - 2009-04-12 14:43:47 - 2009-04-12 14:43:47

begeni

ya süper ödevimi bu siteden yazdım . bu sitede emegi geçen herkese tşk edrm ..inşllh 100 alırım proje ödevimde buuu

isimsiz - 2009-04-09 23:17:10 - 2009-04-09 23:17:10

super

cok guzel super konular 100 uzerınden 100 verıyorum tesekurler

kaan - 2009-04-08 16:06:31 - 2009-04-08 16:06:31

tşk

çoook güsel olmuş.ellerinize sağlıkk

ben - 2009-04-08 16:04:29 - 2009-04-08 16:04:29

türkler

çok güzel olmuş ödevimi yapabildim.T eşekkürlerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

ben ve sizler - 2009-04-08 14:31:37 - 2009-04-08 14:31:37

ödev

çok güzel olmuş teşekkür ederim sizin sayenizde iyi not alacam by

furkan öztürk - 2009-04-07 14:20:36 - 2009-04-07 14:20:36

!!!!!!1

süper olmuş elinize sağlık inşallah sizin sayenizde iii alacam ödevimden :d

isimsiz - 2009-04-03 10:56:47 - 2009-04-03 10:56:47

ss

süperRRRRrRRRRRRRR olmus gercektenN desem inanmayınnnnnn....saqa saqa idare eder

¢нαтℓαq - 2009-04-01 15:07:12 - 2009-04-01 15:07:12

tsk

çok teşkkür ederim ödevimde işe yaradı

anıl - 2009-03-31 20:44:44 - 2009-03-31 20:44:44

alfabeler

çok sağol çok işime yaradı

güllü - 2009-03-29 17:00:04 - 2009-03-29 17:00:04

tşk

bunu yapandan allah razzı olsun bana çok yardımcı oldu.

prensesden - 2009-03-26 16:59:58 - 2009-03-26 16:59:58

alfabe

sağolun

suskun - 2009-03-22 13:34:37 - 2009-03-22 13:34:37

seni seviyom

tesekkürler

tuncay - 2009-03-18 08:19:02 - 2009-03-18 08:19:02

kim yazdıysa teşekkürler

ödevimde çok yaradı

isimsiz - 2009-03-15 20:50:11 - 2009-03-15 20:50:11

saol yhaw işme yaradı

senden ALLAH RAZI olsu yhaw ödevime yaradı

isimsiz - 2009-03-10 21:32:44 - 2009-03-10 21:32:44

sbs

PUANIM 387.... ÇOK DÜŞÜK BİR PUAN ÜZÜLÜYORUM...

isimsiz - 2009-03-10 15:38:08 - 2009-03-10 15:38:08

evet

gerçekten işime yaradı bu siteyi açana teşekkür edeerim.

tuğkan - 2009-03-05 21:57:09 - 2009-03-05 21:57:09

Saol

ÇOK SAOL YÜREĞİNE EMEĞİNE SAĞLIK ÖDEVİMDE ÇOK İŞİME YARADI

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 3/3/2009 saat: 20:41

ASHLEYKOLİGİM - 2009-03-03 15:29:40 - 2009-03-03 15:29:40

türkçe

ALLAH razı olsun

gökalp tektepe - 2009-02-27 23:26:16 - 2009-02-27 23:26:16

alfabeler

çooooooooooooookkkkkk teşekkürlerrrr

selda - 2009-02-25 14:41:51 - 2009-02-25 14:41:51

alfabeler

ya çok işime yaradı burdan bakıp hemen yazarım TEŞEKKÜRLER

YUMURCAK - 2009-02-25 13:01:08 - 2009-02-25 13:01:08

teşekkürler

çok teşekkür ederim öğretmen bu konuyla ilgili araştırma vermişti çok işime yaradı

isimsiz - 2009-02-25 09:25:31 - 2009-02-25 09:25:31

türkçe

allah sizden razi olsun çok işime yaradı bu site çok tşk yaı adanalı kız

isimsiz - 2009-02-24 19:42:30 - 2009-02-24 19:42:30

alfabe

ya abi ya bu site olmasaydı çakardık projeden ya iyiki var bu site

sefa düzkaya - 2009-02-17 19:33:54 - 2009-02-17 19:33:54

türk alfabeleri

Ödevime yardımcı oldu.Çok sağolun.

isimsiz - 2009-02-17 15:35:02 - 2009-02-17 15:35:02

Son Sayfa Sonraki Sayfa
Hoş Geldiniz!
TÜRKÇE ve EDEBİYAT İÇİN EĞİTİM VE DÜŞÜNCE SİTESİ

GİRİŞ
KİMLİK
ESKİLER
ELMEK


KAYNAKLAR

YENİLER
@ SBS ve OKS SONUÇLARI
@ YILSONU ETKİNLİĞİMİZ
@ YORUMSUZ BİR ALINTI
@ Temel Ögeler (Özne, Yüklem)
@ Yardımcı Ögeler
@ Cümlenin Ögeleri İle İlgili Uyarılar
@ Fiillerin Bütün Çekimlerinin Tablosu
@ Fiilerde Çatı
@ Ek-Fiil ve Fiilimsi (Eylemsi)
@ Yapılarına Göre Fiiler
@ Fiillerde Basit ve Birleşik Kip
@ Fiiler (Eylemler)
@ Ad Tamlamaları
@ Adlar
@ Uygar(!) Avrupa'ya...

SON YORUMLAR NELER VAR?


KOMŞULAR
- ferdagurel
- baska
- ivriz
- ergenc
- ereglim
- erdenaymelek
- tiktaknaz
- arabatutkunu
- takkkkk
- gsultraslangs
- boykotcu
- turkkceegitimi
- topbaserhan
- kodadiarda
- siiryarismasi
- imlakilavuzu
- applesugar
- wolff
- tayaz
- turkceyasam
- bassullumuhasebe
- iremandgizem
- meleginmarifetleri
- 6bsimdi7b
- turkcedersinehir

www.kitapyurdu.com'dan satın al www.kitapyurdu.com'dan satın al
www.kitapyurdu.com'dan satın al www.kitapyurdu.com'dan satın al
www.kitapyurdu.com'dan satın al www.kitapyurdu.com'dan satın al