Aşk, ayrılık, hasret, özlem konularını işleyen duygusal şiirlerdir. Okurun duygularına, kalbine seslenir. Eskiden Yunanlılarda “lir” denen sazlarla söylendiğinden bu adı almıştır. Tanzimat döneminde de bir saz adı olan “rebab” dan dolayı bu tür şiirlere rebabi denmiştir. Divan edebiyatında gazel, şarkı; Halk edebiyatında güzelleme türündeki koşma, semai lirik şiire girer. ÖRNEK: Sakın bir söz söyleme, yüzüme bakma sakın Sesini duyan olur, sana göz koyan olur Anmasınlar adını candan anan dudaklar Annen bile okşasa benim bağrım taş olur
2) EPİK ŞİİR Destansı özellikler gösteren şiirlerdir. Kahramanlık, savaş, yiğitlik konuları işlenir. Okuyanda coşku, yiğitlik duygusu, savaşma arzusu uyandırır. Daha çok, uzun olarak söylenir. Divan edebiyatında kasideler, Halk edebiyatında koçaklama, destan, varsağı türleri de epik özellik gösterir. Tarihimizde birçok şanlı zaferler yaşadığımızdan, epik şiir yönüyle bir hayli zengin bir edebiyatımız vardır. ÖRNEK: Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı Bizdik o sabah ilk atılan safta yüz atlı Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle Canlandı o meşhur ova at kişnemesiyle
3) DİDAKTİK ŞİİR Bir düşünceyi, bir bilgiyi aktarmak amacıyla yazılan şiirlerdir. Bunlar okurun aklına seslenir. Duygu yönü az olduğundan kuru bir anlatımı vardır. Kafiye ve ölçülerinden dolayı akılda kolay kaldığından, bilgiler bu yolla verilir. Manzum hikâyeler, fabller hep didaktik özellik gösterir. Ayrıca "Belirli Gün ve Haftalar"da okunan şiirler de genellikle didaktiktir. ÖRNEK:
1) Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz Şahsın görünür rutbe – i aklı eserinde
2)
Tohumlar fidana,
Fidanlar ağaca,
Ağaçlar ormana
Dönmeli yurdumda...
3)
Güzel dil Türkçe bize,
Başka dil gece bize,
İstanbul konuşması
En saf, en ince bize.
4) PASTORAL ŞİİR Doğa şiirlerini, çobanların doğadaki yaşayışlarını anlatan şiirlerdir. Doğaya karşı bir sevgi, bir imrenme söz konusudur bunlarda. Eğer şair doğa karşısındaki duygulanmasını anlatıyorsa “idil”, bir çobanla karşılıklı konuşuyormuş gibi anlatırsa “eglog” adını alır ÖRNEK: Hülyana karışmasın ne şehir ne de çarşı Yamaçlarda her akşam batan güneşe karşı Uçan kuşları düşün, geçen kervanları an Madem ki kara bahtın adını koydu çoban
5) SATİRİK ŞİİR Eleştirici bir anlatımı olan şiirlerdir. Bir kişi, olay, durum, iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştirilir. Bunlarda didaktik özellikler de görüldüğünden, didaktik şiir içinde de incelenebilir. Ancak açık bir eleştiri olduğundan ayrı bir sınıfa alınması daha doğru olur. Bu tür şiirlere Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi verilir. ÖRNEK: Benim bu gidişe aklım ermiyor Fukara halini kimse sormuyor Padişah sikkesi selam vermiyor Kefensiz kalacak ölümüz bizim
6) DRAMATİK ŞİİR Tiyatroda kullanılan şiir türüdür. Eski Yunan edebiyatında oyuncuların sahnede söyleyecekleri sözler şiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi. Bu durum dram tiyatro türünün ( 19. yy. ) çıkışına kadar sürer. Bundan sonra tiyatro metinleri düz yazıyla yazılmaya başlanır.
Dramatik şiir harekete çevrilebilen şiir türüdür. Başlangıçta trajedi ve komedi olmak üzere iki tür olan bu şiir türü dramın eklenmesiyle üçe çıkmıştır.
Bizde dramatik şiir türüne örnek verilmemiştir. Çünkü bizim Batı’ya açıldığımız dönemde ( Tanzimat ) Batı’da da bu tür şiirler yazılmıyordu; nesir kullanılıyordu tiyatroda. Bizim tiyatrocularımız da tiyatro eserlerini bundan dolayı nesirle yazmışlardır. Ancak nadir de olsa nazımla tiyatro yazan da olmuştur. Abdülhak Hamit Tarhan gibi...
ÖRNEK:
"KÜFE" şiirinden:
...
Bu bir hamal küfesiymiş... Aceb kimin? Derken; On üç yaşında kadar bir çocuk gelip öteden, Gerildi, tekmeyi indirdi öyle bir küfeye: Tekermeker küfe bîtâb düştü tâ öteye. -Benim babam senin altında öldü, sen hâlâ Kurumla yat sokağın ortasında böyle daha! O anda karşıki evden bir orta yaşlı kadın Göründü:-Oh benim oğlum, gel etme kırma sakın! Ne istedin küfeden yavrum?Ağzı yok, dili yok, Baban sekiz sene kullandı... Hem de derdi ki: "Çok Uğurlu bir küfedir, kalmadım hemen yüksüz... " Baban gidince demek kaldı âdetâ öksüz! Onunla besliyeceksin ananla kardeşini. Bebek misin daha öğrenmedin mi sen işini?" Dedim ki ben de: -Ayol dinle annenin sözünü... Fakat çocuk bana haykırdı ekşitip yüzünü: -Sakallı, yok mu işin? Git, cehennem ol Şuradan! Ne dırlanıp duruyorsun sabahleyin oradan? Benim içim yanıyor: Dağ kadar babam gitti... -Baban yerinde adamdan ne istedin şimdi? Adamcağız sana, bak hâl dilince söylerken... -Bırak hanım, o çocuktur, kusûra bakmam ben... -Adın nedir senin, oğlum?-Hasan.-Hasan, dinle. Zararlı sen çıkacaksın bütün bu hiddetle. Benim de yandı içim anlayınca derdinizi... Fakat, baban sana ısmarlayıp da gitti sizi. O, bunca yıl çalışıp alnının teriyle seni Nasıl büyüttü? Bugün, sen de kendi kardeşini, Yetim bırakmıyarak besleyip büyütmelisin. -Küfeyle öyle mi?-Hay hay! Neden bu söz lâkin? Kuzum, ayıp mı çalışmak, günah mı yük taşımak? Ayıp: Dilencilik, işlerken el, yürürken ayak. -Ne doğru söyledi! Öp oğlum amcanın elini... -Unuttun öyle mi? Bayramda komşunun gelini: "Hasan, dayım yatı mekteplerinde zâbittir; Senin de zihnin açık... Söylemiş olaydık bir... Koyardı mektebe... Dur söyleyim" demişti hani? Okutma sen de hamal yap bu yaşta şimdi beni!
çok saolun ya siz olmasanız ben bitmiştim ödev yapmıyana vuruyor hoca am öyle böyle degil onlar o gün yanagını tutarak gwiyorrr çokk saolunnnnnnnnnnnnnnnnnn
bence site çok güzel. AMA BİR EKSİK VAR MUZ RESMİ YOK NE etcez arkadaşlar ya he ne etcez benzin sıkıntısı var. kitap oku. bilgili adam ol. bana para yolla sıkıntı içindeyim. lirik şiiri bida anlatırmısın anlıyamadım
emeği geçen sayın hocalarım;
bu bilgiler gerçekten altın değerinde.hepimizin zihninden yer etmesi gereken bilgiler.eğer müsadenizde oluyorsa bu değerli bilgileri kullanmak istiyorum.ama çok acil olduğu için kullanmak zorunda kaldım hakkınızı helal edin lütfen
YÖNETİM NOTU: Sormadan kullanabilirsiniz elbette ki bu amaçla buradalar... ;)
Yahya kemalin Ok şiirinin türü ne cvp verırsnız çok sevinicem ama çoook acil
YÖNETİM NOTU: Türü "Dramatik", anaduygusu ise "Başarı tecribeyle elde edilir." bence... Ayrıca Yahya Kemal'in hece ölçüsüyle yazdığı ilk ve tek şiirdir bu...
Site güzel olmuş.Bide bana yardım edebilir misiniz?Nazım hikmet'in kız cocugu şiirinin ana duygusu ve türü lütfen çok acil
YÖNETİM NOTU: "Çocuklar öldürülmesin / Şeker de yiyebilsinler" diye biten şiirse dediğiniz, ana duygusu "Savaş herkesle beraber özellikle çocukları etkiler" Konusuna göre türü ise içinde didaktik unsurlar bulunmakla birlikte LİRİK bir şiirdir.
ben dedemin ölümüyle dedemi düşünürken dedemle ilgili cümleler yazdım ve birleştirince şiir yapısına sahip olduğunu gördüm simdi ölümü konu alan siirler yazıom
dramatik şiire başka bi örnek weriniz..çünkü o çok uzun ben ce sayın site yönetimi bana 1-2 dörtlük gönderirseniz(dramatik şiir) ile ilgili çok sewinirim rica ederim inş gönderirsiniz.siteniz güzel sağolun ama sizinde dediniz gibi başlığı biz bulabiliriz ama genede siz başlık we şair isminide yazsaydınız daha ii olurdu site güzel bu teklifimide de gerçekleştirip yenilerrseniz mükemmel olur. dediim daramatik şiirden 1-2 dörtlük bekliom nolur gönderin yönetim wede biraz çabuk olun çünkü performans ödewimi bir kaç gün içinde teslim edeceğim
"Sembolik şiir" bir şiir türü değildir. Yukarıda örnekleri verilen her şiir türü "sembolik" tarzda yazılabilir. Örneğin "gül ile bülbül" hikayesini anlatan bir aşk şiiri lirik şiir sayılır. Ama burada "gül" "sevilen"i, "bülbül" ise "seven"i sembolize eder.
Bunu şuna benzetebiliriz: Şiir türleri bir yemekse, bir şiirin "sembolik" oluşu onun ancak baharatıdır.Fasulyeyi etli yapabilirsin, patatesi de...Ama buların adı "et" değildir. "Fasulye" ve "patates"tir.
"Deneme" yazım türünün "sohbet" sanılması da aynı türden bir hatadır. Denemede çokça kullanıldığı için de karışır bu türle. Oysa "sohbet" bir yazım türü değildir. Biz bir romanı da öyküyü de hatta şiiri de sohbet tarzında yazabiliriz. Bu o türü "sohbet" yapmaz.
Kanımca özellikle "fabl" gibi manzum yazılan ve simgesel ögeler içeren şiirlerde "sembolik" unsurlar çokça kullanılır.
çok güzel bir iş yapmışınız teşekkür ederim çok yararı dokundu...:)))
tuğçe - 2008-11-17 20:06:23 - 2008-11-17 20:06:23
süper
ya benim türkçe ödevime acayip yardımcı oldu notum yüz sitede çok güzel harika büyük başarı ve didaktik şiiri bulamayan arkadaş gerçekten en çok ve en öz örnekler orda gözlük takmanın vakti gelmiş
bnce çok uzun olmuş bn didaktik şiir bulamadım çok eksiğiniz var
YÖNETİM NOTU: Uzunluk görecelidir. Ama en çok örnek (3 tane) didaktik şiire varilmişken nasıl bulamamayı başardın hayret doğrusu! Bence senin gözlüklerin eksik.. :)
yaa çok saolun size ne kadar teşekkür etsem azdır çünkü bu site olmasaydı ben türkçeden çakmıştım şimdi iyi günler!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
isimsiz - 2009-11-08 17:52:41 - 2009-11-08 17:52:41