FİİLİMSİLER (EYLEMSİLER)

                Fiil anlamı taşıyan;  ancak fiillerin özelliklerini tam olarak yansıtmayan ve cümlede isim soylu kelimeler gibi görev üstlenen kelimelere fiilimsi (eylemsi) denir. Bilindiği gibi Türkçe’de –(i)msi eki benzeyen anlamına gelir. Buna göre fiilimsi de “fiile benzeyen” demektir. Fiillerin üç temel özelliği vardır: Fiiller, iş hareket, oluş bildirir, mastar eklerini (-mek, -mak) alır, kip eklerini alır. Fiilimsiler ise mastar eklerini ve kip eklerini alamaz. Sadece iş, hareket, oluş bildirmesi bakımından fiile benzer.

Fiil           Fiilimsi

Gel-         Gelmek

Koş-        Koşan adam

Gül-         gülerek

Fiilimsiler üçe ayrılır:

1.        İsim-fiiller

2.        Sıfat-fiiller (Ortaç)

3.        Zarf-fiiller (Bağ-fiil, ulaç)

İsim-fiiller

                Fiilin adı demektir. Fiil kök veya gövdelerine –mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş ekleri getirilerek oluşur. Yazmak, konuşmak, yemek, yazma, alış...  Konuşmak bir sanattır.

                Olumsuzluk eki –ma, -me ile isim-fiil eki olan –ma, -me karıştırılmamalıdır. Bu hafta işe gitme. (Olumsuz fiil) / Tatile gitme hazırlıkları başladı. (İsim-fiil)

                -mak, -mek, -ma, -me eklerini alan bazı kelimeler bir nesnenin adı olarak kullanılabilir. Ekmek, çakmak, yemek, tokmak, kıyma, sarma, kazma...

Bu yıl tarlaya buğday ekmek istiyorum. (isim-fiil)

Bakkaldan üç ekmek aldı.  (İsim)

                -iş ekini alan bazı kelimeler isim-fiil, isim ve fiil görevinde kullanılabilir.

Yurda giriş işlemleri başladı. (İsim-fiil)

Binanın girişi çok berbattı. (İsim)

Hiç çekinmeden rakiplerine girişti. (Fiil)

Sıfat-Fiiler (Ortaç)

                Fiilin sıfat dönüştürülmüş şeklidir. Fiil kök veya gövdelerine –an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -ır, -ir, -ur, -ür, -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş ekleri getirilerek yapılır. Sıfatların her zaman bir ismi nitelediği gibi sıfat-fiiller de genellikle bir ismi niteler. Tanıdık kişi, okumuş adam, çıkmaz sokak....

                Sıfat-fiil ekini alan fiiller, bazen isim göreviyle kullanılır. Bayrama katılan öğrencilere izin verildi.  (Sıfat-fiil)   / Bayrama katılanlara izin verildi. (İsim) (Sıfat-fiiller çekim eki alarak isimleşir.)

                Sıfat-fiil ekleriyle kip ekleri karıştırılmamalıdır.  Görünmez kaza  (Sıfat-fiil)  / Buradan bizim ev görünmez. (Fiil)

                Sıfat-fiil eklerinin olumsuzları da yaygın olarak kullanılır. Görmemiş adam, olmayacak iş

                -dık, -acak sıfat –fiil ekleri, ünlü ile başlayan ekleri aldığında yumuşama olayı meydana gelir. Babamın tanıdığı kişiler geldi.

Zarf-fiiller (Bağ-fiil, ulaç)

                Fiillerin durumunu, zamanını, şeklini bildiren fiilimsilerdir. Fiil kök veya gövdelerine “-ıp, -ip, -up, -üp, -arak, -erek, -ken, -a, -e, -maden, -madan, -alı, -eli, -ınca, -ince, -maksızın, -meksizin, -casına, -alı, -eli, -ınca, -ince, -unca, -ünce, -dıkça, -dikçe, -dukça, -dükçe, -dığında, -düğünde, -mez” ekleri getirilerek yapılır.  Zarf-fiiller çoğunlukla bağlama göreviyle kullanıldığı için bir adı da bağ-fiildir.

Koşa koşa geldi.

Çocuk ağladıkça açıldı.

Öğretmen dersi anlatıp çıktı.

                Zarf-fiiller çekim eki almaz (Diğer fiilimsilerden farklı)

NOT : Fiil ve fiilimsilerde olumsuzluk –me, -ma ekleriyle sağlanır. Geniş zamanın olumsuzu –maz, -mez ekleriyle yapılır. Gel-me, gel-mez

ÖRNEK SORU:

Fiil kök ya da gövdelerinden türeyen, tamlayıcı cümlecik kuran, çekimi olmayan kelime çeşitlerinin ortak adı nedir? (1985 FL)

a) İsim-fiil               b) Sıfat-fiil               c) Bağ-fiil                d) Fiilimsi

ÖRNEK SORU: “Okul eğitimi dışında kalan gençlerin de eğitilmeleri gerekir.” Cümlesinde “kalan” kelimesinin çeşidi nedir? (1986-FL)

a) İsim-fiil               b) Bağ-fiil                c) Sıfat-fiil               d) Yardımcı fiil

ÖRNEK SORU: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil yoktur? (1996 FL/AÖL)

a)        Günlerce düşünüp çalışarak bir program yaptık.

b)        Yapılacak işleri öncelik sırasına göre dizdik.

c)        Bulunduğumuz çevreyi ayrıntılarıyla tanıdık.

d)        Bu arada bizi üzen olaylar oldu.

ÖRNEK SORU: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi vardır? (1996 FL/AÖL=

A)      Yolda pek çok tanıdık kimseyle karşılaştık.

B)       Biraz konuştuk, sonra ayrıldık.

C)       Onu uzaktan gördük, ama yetişemedik.

                        D) Okuldan çıktık, hemen eve geldik.

- 6/3/2007 - yorum yaz

sorular

çok az olmuş sadece sorular değil tabii örneklendirme az hemde çok

YÖNETİM NOTU: "Az hem de çok" ne demek?

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 8/11/2009 saat: 21:49

bi öğrenci işte - - 8/11/2009

8.sınıf

çok güzel ama keşke örnek soruların cevaplarıda olsa ben yazılıya burdan çalışıyorum

YÖNETİM NOTU:

Sevgili Ceren,

Biraz dikkatsiziz galiba: Doğru cevapların altı çizili zaten sorularda.... :)))

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 6/11/2009 saat: 18:57

ceren - - 5/11/2009

konu

allah razı olsun

isimsiz - - 4/11/2009

önemsizlikk

neden arkaa pilann siyahh vee 8.. sınıff içinn çokk azz şeyy verr yönetimm kuruluuuuu bunuu önemsee laff sokmeyıı biliyosunn hıhhh gerii:PPPP

YÖNETİM NOTU: :)))

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 4/11/2009 saat: 13:30

didem - - 3/11/2009

fiilimsi

güzel düşünülmüş ama okadar kelimeler yerine kısaltıla bilirdi

isimsiz - - 2/11/2009

KONU AŞKI

Konu anlatımına bayıldım . Kesinlikşe çok güzel olmuş.

isimsiz - - 2/11/2009

q-z-l

COk qüzel bir site

isimsiz - - 1/11/2009

isim fiil

isim fiille verdiiniz örnek ynlış olmuş isim fiil sona gelmez

YÖNETİM NOTU:
Sevgili Ahmet,
Yanlışı da söyle varsa düzeltelim. Ancak seni kandırmışlar bence, isim-fiil sona (yüklem demek istioyrsun sanırım) gelir, bak: "Tarladan ürün almanın tek yolu onu ekmektir." :))) "ek-mek" isim-fiildir. İyi günler dilerim. Bekliyorum; neymiş yanlış?

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 2/11/2009 saat: 22:52

ahmet - - 31/10/2009

FİİLİMSİLER

Bu Siteyi Düzenleyenlere Teşekkürler

isimsiz - - 30/10/2009

güzel

yalnız ben mastar eklerini arıyodumm.fAKAT MASTARIN İSMİ BİLE GEÇMEMİŞ.ama yine de iyi bilglere benziyooooo.

YÖNETİM NOTU:
Sevgili Feyza,
Evet mastarın ismi bile geçmiyor artık. Çünkü mastar diye fiilin isimleşmiş haline denir. Ki biz bugün buna isim-fiiil diyoruz. Ancak mastar Osmanlı Türkçesinde ve Arapçada kullanılan bir ifadedir. Ve sadece -mek/-mak ekini karşılar. O sebeple kullanmadık. Haaa, biri çıkıp itiraz etmesin diye diyorum yoksa övünmek için değil: Ben 4 yıl 8 dönem Osmanlıca, 2 sene de yüksek lisansta Eski Türk edebiyatı metinleri okudum. Şimdi de bir Arap ülkesindeyim. Atmıyorum yani... :))


Düzenleyen edebiyatturkce gün: 2/11/2009 saat: 22:58

feyza - - 27/10/2009

saolun

tşkürler emeğe saygı

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 20/10/2009 saat: 14:32

teşekkürler - - 18/10/2009

ek fiil

çok tşk ederimm,, çok güzeldi,, emeğinize sağlık... gerçekten çok faydası dokundu!!! :D:D

tşklerrr - - 18/10/2009

xD

güzel olmuş fakat örnekler biraz daha çok olabilirmiş.Bide her örneğin altına açıklama olsa iyi olur.Ama sonuçta işime yaradı emeğinize sağlık:)

tuğba - - 15/10/2009

saolun "

çok tşler çok yardımcı oldu...

nadide - - 6/10/2009

fiilimsi

anladım

- - 6/10/2009

İçimdeki Canımı Yiyen SBS Kurdu

Ya arkadaşlar bu SBS de tamda bizim zamamnımıza denk geliyor.
Ne güzel işte OKS gircektik. Sadece 1 sınav vardı önümüzde şimdi oldu 3. Bu konular insanın kafasını kemiriyor.Geçen SBS 'DEN 420 puan yaptım bu senede öyle puan yapmalıyım ki iyi bi anadolu lisesine gidiyim ha bu arada bu KONU'yu hiç sevmiodum ve anlamıodum. Bu site bana yine sevdiremedi :) Ama anlamamı sağladı. Artık SBS'ye karşı tam teşekküllü cebelü askeri gibi donandım :)
İnş AL LAH hepimizin gönlüne göre verir hepinize sbs de başarılar.
SBS 'den sonra herkes buraya puanını yazsın :))))))

SBS Boğası - - 2/6/2009

konular

çok güzel ilk bu sitede buldum istediğim şeyi buldum(Batuhan Çelik)

isimsiz - - 1/6/2009

EK FİİL

YA BEN BU KONUYU BİLİYORUM AMA UNUTUYORUM .TŞK ÇOK GÜZEL OLMUŞ YARIN YAZILIM VAR İNŞ BEŞ ALIRIM

TATLI - - 24/5/2009

anlatım

gayet açık ve anlatmışsın çok iyi anladım sagol teşekkürler başarılarının devamını dilerim

meral - - 8/5/2009

ek fiil

arkadaşlar ek fiil ile ilgili test sorusu bulamıyorum lütfen yardım edin bu bir ödev turkce yarına hemde

isimsiz - - 7/5/2009

boş ver konuyu yhaa

bu süper olmuş yhaa sınavımdan var yaa 89 aldım

sezai çöpçatan - - 6/5/2009

ek fiil

güzel ama biraz daha örnek olsaydı süper olırdu

sanane - - 28/4/2009

boş

ben seni tanımıyorum we bilmiyorm ama siten güzel olmuş tebrikler bu arada başarılarının dewamını dilerim...tamam byy

su - - 13/4/2009

ALINTI...!

KARDEŞİM BU BİR ALINTIDIR BİDE EMEĞE SAYGI DİYORSUNUZ :P
KENDİ YAPSA İÇİM YANMIYACAK xP

YÖNETİM NOTU: Nasrettin Hoca fıkralarının bir yazarı var mıdır? Mesela Türkçe Sözlük yazanlar alıntı mı yapmış oluyorlar diğer sözlüklerden?"Aaa, masa bunda da aynı anlamda" mı diyorsunuz yoksa? "Ek-fiilin iki görevi vardır: İsimleri yüklemleştirmek, birleşik zamanlı fiiller yapmak." Bu tanım aynen sözlük maddelerinde olduğu gibi değişmez, tüm dilbilgisinde böyledir.

Daha açık söyleyeyim: Türk Dilbilgisi elbette anonim bir bilgi birikimidir. Tabii ki alıntılar etkileşimler olmalıdır. Herkes başka başka dilbilgisi mi icat edecek? Üstelik ben yaptığım çalışmaları herkese kaynak gösterilmeden alınabileceğini söylerken nereden biliyorsunuz diğerlerinin benden alıntılamış olmadığını?

Siz oturup sil baştan bir dilbilgisi yazarsanız haberimiz olsun. :)))

Ayrıca "bide"nin "de"si ayrı yazılacak ve "yanmıyacak" değil "yanmayacak" olmalı. Bunu niye mi söylüyorum: Daha yazımdan haberi olmayan biri nasıl oluyor da böyle bir ahkamı kendine hak görüyor?

Emeğe saygı! Lütfen... :)))

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 12/4/2009 saat: 04:58

Mustafa - - 11/4/2009

TEŞEKÜRLER

BU KONULAR ÇOK KARIŞIK YA MİLLİ EĞTİM BİRAZ KOLAYLAŞTIR YA LÜFEN
ZTEN DERSLER KAFA BIRAKMIYO İNSANDA HELE BU KRİZDE OLMUYO
AYRICA BU SİTE SÜPER İYİ ANLATIYO ANLAYIŞLI TEŞEKÜRLER:D

yönetim notu: krizle ne alakası var ya! :DDD

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 10/4/2009 saat: 21:07

LORİN - - 9/4/2009

Aylin93

Gercekten güzel olmuş emeğinize sağlık. :):)

YÖNETİM NOTU: Teşekkürler Aylin...

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 9/4/2009 saat: 21:51

Aylin - - 9/4/2009

hayret

ya ben normalde fiilimsileri yapamıyorum ama nedense bu site uğurlu geldi sorular çok basitti ama inşllh sözlüdede yaparım (ya sözlü yeni müftedata göre kalkmadımı ama hocalar hala sözlü yapıyo)

YÖNETİM NOTU: Evet "sözlü" kalktı ama "ders içi katılım" geldi. Yani "Ali kel" oldu "Kel Ali" :)))

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 9/4/2009 saat: 21:52

behennn :D - - 8/4/2009

emege saygı

bnce çok gzel omuş begenmeyenler kndileri yapsınlarda göriyim

isimsiz - - 6/4/2009

tesadüf

Arkadaşlar ek filleri hiç anlamıyordum 18/03/2009'da yine bu siteye girip yorum yapmıştım ama o sefer girdiğimde sınavımız olduğu için girmiştim bu seferde performans ödevim olduğu için girdim...!!EK FİLLERDEN BANA RAHAT YOK :(

ALPER - - 6/4/2009

ÖRNEK SORULAR

GÜZELDİ AMA ÖRNEKLER AZ DI BİRAZ DAHA OLSA DAHA İYİ OLURDU...

EKİN - - 6/4/2009

güzel

güzel olmuş çok sağolun umarım bende görürüm 100 lerii 90 larıı...

inci - - 2/4/2009

boşver

valla hiç yardımcı olmadı bune hepsini birbirine karıştırmışınız yapacağınız siteye .....:D::D

YÖNETİM NOTU: De bakalım Oğuzhan: Neyi neye karıştırmışız? Öyle laf edip kaçmak yok! Göster hatamızı bilelim, düzeltelim. Bir de varsa senin yaptığın veya yapacağın siteyi de görmek isteriz! :)))

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 3/4/2009 saat: 00:12

oğuzhan..!! - - 29/3/2009

VAR İŞTE Bİ KONU

VALLA ÇOK İYİ BU SİTE SINAVLARIMA YARDIMCI OLDU BU AÇAN KİMSE SAĞOLSUN......

MERVE - - 20/3/2009

YAZILI

BURDAN ÇALIŞTIM 5DK YAZILIDAN 100 LADIM ZATEN OKULUN EN ÇALIŞKANI BENİM SBS DE FULL YAPTIM. ONUN İÇİN OKL BANA LEPTOP ALDI!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

KAAN - - 19/3/2009

fdsa

bu siteyi açan arkadaşlara çok tşk ederim sahsen bana çok yardımcı oldu hepinize sevgilerimi yollarım

huseyin k - - 18/3/2009

DİKKAT...!!

BU SİTE HARİKAYMIŞ PİŞMANIM Kİ DAHA ÖNCE NEDEN ARAMADIM GERÇİ BEN EK FİİLLERİ ÇOK SEVMİYORUM GALİBA ONLARDA BENİ :) AMA MALÜM İŞ YAZILI OLUNCA MECBUR YAPMALIYIM HEPİMİZ İYİ LİSELERE GİTME ARZUSU DUYUYORUZ AMA BENCİLLİK ETMEYİP BU SİTEYİ ARKADAŞLARIMIZADA SÖYLEYELİM UNUTMAYALIM Kİ BİZLER KARDEŞİZ

ALPER - - 18/3/2009

saane

süper

sınavdan 100 aldım ty herkese süper wallahi sevinçden uçuorum 7. sınıf

isimsiz - - 16/3/2009

ders

sorular cok kolay daha zorları olabilirdi

sex erkegi - - 16/3/2009

sie goo

bben sbs denen adi şeyden bıkmşim sen bana fazla soru sorun diyosunuzz xD :))

isimsiz - - 12/3/2009

ek fiil

slm benim sınavlarım bu konu hakkında çıkacak

hürzade - - 12/3/2009

ek filler

ben fazla beğenmiyorum... :( daha güzel olabilir we ayrıca arka renk hiçte hoş deil diğer arkadasın söylediği bigi sorular videolu anlatımlar olsaydı çok ama çok güzel olurdu size soru bankası olun da demiyorum.....::(

ömer - - 11/3/2009

sbs

bu dönemde sbs kolay olcak özelliklede fen soruları

isimsiz - - 10/3/2009

görüşlerim

yaa gerçekten süperr bir site benim çok işime yaradıı çok tşk edeerimmmmm zor durumdan bu site kurtdı sınawa çalışamıoumm ama allahtan bu siteyi bukldunm

gül - - 9/3/2009

sbs zor olacak

geçen sene çok kolaydı am bu sene zor olcakmış çok korkuom

isimsiz - - 5/3/2009

f

güzel

kim - - 3/3/2009

off sbs off

yha ben sorularınızı çoq beğendim ama daha fazla soru olabilir ne biliyim geçen seneki sbs sorularından ekleyebilirsiniz lütfen daha fazla soru ekleyin lütfenn!!!!

isimsiz - - 24/2/2009

off

ya şu soruların bide cvapları olsaysı nolurdu yaa

YÖNETİM NOTU: Var, altları çizili... :)

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 23/2/2009 saat: 23:34

dünya güzeliii:) - - 23/2/2009

türkçe

bence güzeldi ama örn azdı yinede saolun

Büşra'dan - - 22/2/2009

ek fiiller

konu çok güzel çokkk beğendimmmm herşey çok güzel çokkkda beğendim sağalun

Düzenleyen edebiyatturkce gün: 23/2/2009 saat: 23:34

büşra - - 21/2/2009

mek mak için

Bir şey sormak istiyorum.İngilizcede amaç bildiren infinitive diye bir konu ile ilgili.
İzmir'e Ahmet'i görmek için gittim. Yada,
Bu çizmeleri anneme hediye tmek için aldım. derken görmek için, hediye etmek için kelimelerine Türkçe'de ne diyoruz. Fiilimsilere mi giriyor, yoksa başka bir şey mi?
Teşekkür ederim.

YÖNETİM NOTU: Bildiğim kadarıyla (ki bu da öyle: "bildiğim+kadarıyla") bir isim unsuruyla herhangi bir edatın bir araya gelmesiyle oluşan bu yapıya "edat grubu" deniyor ve cümlelerde çoğunlukla "zarf" görevinde kullanılıyor.

bkz.http://www.turkcebilgi.net/edebiyat/dil-bilgisi/edat-grubu-233499.html


Düzenleyen edebiyatturkce gün: 20/2/2009 saat: 01:02

isimsiz - - 18/2/2009